In de Amerikaanse deelstaat New York zijn vanaf vandaag alleen nog maar kleine waterflesjes met 5 dollarcent statiegeld te krijgen. Sinds 31 oktober heeft de staat haar Bottle Bill uitgebreid. En dat is een grote milieuwinst. De New Yorkers zijn namelijk enorme waterdrinkers. Jaarlijks worden er 3,2 miljard waterflesjes verkocht in New York. Daarvan zal nu 70 procent van worden gerecycled.
Voor de uitbreiding van de Bottle Bill eindigde 8 van de 10 kleine waterflesjes in het restafval of als zwerfafval op stranden, langs wegen en in parken. De kleine PET-flesjes vormen een kwart van het totale aantal drankverpakkingen. Op de verpakkingen van ice tea, sportdrankjes, sappen en andere dranken zonder koolzuur, is nu 90 procent van alle verpakkingen onder de Bottle Bill. Deze wet bestaat al sinds 1982. Statiegeld is dé oplossing om het probleem van zwerfafval van blikjes en kleine flesjes aan te pakken en om betere recycling te bereiken. Dat bewijst New York maar weer. Milieuorganisaties in de deelstaat schatten in dat dankzij de hernieuwde Bottle Bill zo’n 81.863 ton aan materiaal (vooral PET-plastic) niet in de verbrandingsovens en stortplaatsen eindigt maar in recycling. De energie die deze recycling oplevert is genoeg om 43.660 huishoudens voor een heel jaar te voorzien van stroom. Door hergebruik van de verpakkingen bespaart New York ook op CO2-emissies, namelijk 28.075 cars.
Naast statiegeld op meer drankverpakkingen, is de Bottle Bill nu ook uitgebreid met een verplichting voor het bedrijfsleven. De producenten moeten nu 80 procent van de niet geïnde statiegelden overmaken aan de staat. Het gaat hierbij om miljoenen dollars. Het bedrijfsleven ligt dan ook al geruime tijd dwars tegen uitbreiding van de Bottle Bill. Al sinds 2000 proberen milieugroeperingen en hun advocaten de New Yorkse overheid zover te krijgen om de statiegeldwet uit te breiden. Aanvankelijk zou deze afgelopen april al ingaan, maar door rechtszaken van multinationals als International Bottled Water Association (IWBA), Nestlé Waters North America en andere producenten, is dat wat later geworden. Uiteindelijk stelde de rechter hen afgelopen oktober in hun ongelijk. In Nederland wil het bedrijfsleven geen statiegeld heffen op kleine PET-flesjes, maar hebben ze zich in plaats daarvan wel verplicht om deze zoveel mogelijk te recyclen. Deze producentenverantwoordelijkheid wordt echter nauwelijks nageleefd. Ook is er nagenoeg geen controle van de overheid erop. Dat zelfs in het land van de vrije markt de overheid statiegeld kan doordrukken is dan ook een stimulans voor het Recycling Netwerk om door te gaan met acties om meer bezinning te bereiken in het Nederlandse milieubeleid.
Meer informatie over de New Yorkse ‘Bottle Bill’
Jaarlijks belanden miljoenen tonnen afval in de oceanen. Tachtig procent hiervan is plastic. Het plastic wordt meegevoerd door de grote hoofdstromingen in de wereldzeeen.De hoeveelheid plastic is zo groot dat er nu midden in de stille oceaan een eiland drijft van plastic met een oppervlak zo groot als Frankrijk en Spanje samen. In deze Eén Vandaag-reportage zegt Mariene bioloogJan van Franeker: Bijna alle vogels hebben stukjes plastic in hun maag. Het zijn vliegende vuilnisbakken!
Ongeveer de helft van al het recyclebare afval uit Europese gemeenten, industrie en handel wordt niet gerecycled. Als we die hoeveelheid wel zouden recyclen zou dat een besparing van 148 miljoen ton aan CO2-uitstoot zijn. Dat staat gelijk aan wanneer we ineens in Europa 47 miljoen auto’s van de weg afhalen. Zo blijkt uit het onderzoek Gone to Waste van de internationale milieuorganisatie Friends of the Earth.
Het Algemeen Overleg afval en verpakkingen op 8 oktober in de Tweede Kamer leverde weinig resultaten op. Minister Cramer gaat vooral een aantal zaken nog eens goed tegen het licht houden. Want er is te veel onduidelijkheid in het Verpakkingendossier. Duidelijke cijfers ontbreken, wie is nu precies verantwoordelijk en wat gebeurt er nu het ingezamelde kunststofafval?
Statiegeld is de beste manier om hergebruik van petflesjes te garanderen. Met dat standpunt kreeg Sandra Korthuis, lid van de VNG-directieraad, de handen op elkaar in het Scheveningse Circustheater. Artikel in VNG Magazine door Simon Kooistra, met standpunten van Recycling Netwerk erin.
“Een duidelijk kijkje in de wereld van het plastic afval”, zo omschreef een bezoekster het congres ‘De recycling draait door’, dat de VAOP op 1 oktober in Scheveningen organiseerde voor gemeenten. Als een ding duidelijk werd is dat er vooral veel mist en onduidelijkheid bestaat rond het kunststofdossier. “Onafhankelijke cijfers ontbreken”, zo concludeert het Recycling Netwerk.
In alle oceanen zijn inmiddels grote continenten van afval te vinden, waarvan sommigen ongeveer 35 keer zo groot als Nederland. Het meeste afval daarin bestaat uit kunststof. Zo’n 80 procent daarvan is afkomstig afkomstig van het land. Het Recycling Netwerk maakte op het Afvalcongres in Scheveningen kennis met de mensen van het Amerikaanse Project Kaisei, dat zich inzet om die plastic soep uit de oceanen te ruimen en meteen te recyclen.
Voorzitter Robbert van Duin van het Recycling Netwerk spreekt komende woensdag 7 oktober op de vijfde editie van de Afvalconferentie. Thema van zijn lezing is de discussie ‘Afvalverbranding met energieterugwinning, storten en recycling: collega’s of concurrenten?’ De conferentie staat verder in het teken van de kredietcrisis en de gevolgen hiervan op de afvalmarkt. Minister Cramer gaat in op de rol van de afvalsector bij het bereiken van de klimaatdoelstellingen uit het Kyoto-protocol en de opvolger ervan, waarover in december in Kopenhagen wordt gesproken.
De meeste Nederlanders zamelen hun plastic niet in. Dat blijkt uit cijfers van het Recycling Netwerk, de koepelorganisatie van milieuorganisaties, die donderdag op een congres over dit onderwerp worden gepresenteerd. Het netwerk van organisaties als Greenpeace, Milieudefensie en Stichting Natuur en Milieu pleit daarom voor statiegeld op kunststof verpakkingsmateriaal. “Hiermee behaalt de overheid de beste resultaten”, zei woordvoerder Robbert van Duin dinsdag. (ANP-artikel in onder meer De Telegraaf en De Pers)
Recycling Netwerk berekende dat hooguit 30 procent van de huishoudens hun plastic gescheiden inzamelt. In lang niet alle gemeentes staan bijvoorbeeld bakken waarin het plastic kan worden weggegooid.
Nedvang, de stichting van verpakkingsproducenten, liet weten dat momenteel ongeveer 170 gemeenten dit soort voorzieningen heeft. Eerder dit jaar begon deze stichting de campagne Plastic Heroes. De oranje mannetjes moeten mensen ervan bewust maken dat ze plastic afval apart houden. De overheid wil dat twee vijfde van het plastic opnieuw wordt gebruikt.
Voorzitter van het Recycling Netwerk Robbert van Duin was donderdagavond 3 december te zien in het NOS Journaal in een item over de plastic afvalinzameling van Plastic Heroes. Het Recycling Netwerk maakt zich zorgen om het boemerangeffect van de gescheiden kunststofinzameling. Als blijkt dat milieuwinst erg laag blijft zal dat ook effect hebben op de inzameling van glas en papier en karton door de Nederlander.
ANP-artikel in onder meer De Telegraaf
Bekijk het item op NOS Journaal. Het begint na 3.23 minuten
Artikel in BN de Stem
Het Recycling Netwerk heeft samen met de recyclingsector een brandbrief gestuurd naar de ministers Maria van der Hoeven (EZ) en Jaqueline Cramer (VROM). De dreigende overcapaciteit aan afvalverbrandingsovens is een regelrechte bedreiging voor bedrijven die zich bezighouden met afval inzamelen en recyclen. Bovendien komen de milieudoelstellingen in gevaar omdat de prijzen voor afval verbranden drastisch zijn gekelderd.
De huidige strijd op de markt voor afvalverbranding is een bedreiging voor de Nederlandse bedrijven die zorgen voor gescheiden inzameling en recycling van afval. Door overcapaciteit is de prijs van afvalverbranden ingestort. Hergebruik van afval komt daardoor ernstig in gevaar, in weerwil van Nederlands en Europees milieubeleid.
Het gaat helemaal niet zo goed met de recycling van batterijen. Slechts 14,5 procent van de verkochte batterijen in Europa wordt hergebruikt. De Europese cijfers van 2008 laten een lichte daling zien van het aantal gerecyclede wegwerpbatterijen zien. Een lichtpuntje is er wel: de verwerking van het aantal oplaadbare batterijen stijgt wel. Dat zorgt voor een algemene groei van 1 procent. De Europese batterijrecycling organisatie EBRA roept de landen op om beter hun best te doen. Het Recycling Netwerk staat daarachter. We moeten meer inzetten op oplaadbare batterijen. Dat zou gezien kunnen worden als een prachtige milieu-innovatie als deze de markt veroveren.
De recycling van afval, een van de hoofddoelen van het milieubeleid in ons land, staat onder druk. Steeds meer goed te recyclen afval verdwijnt in de verbrandingsoven. Door het ongelimiteerd bijbouwen van vuilverbranders en afnemende hoeveelheden afval is er een enorme overcapaciteit aan het ontstaan. De prijzen om afval te verbranden zijn gekelderd.
Met als gevolg dat de milieudoelstellingen in gevaar komen. Ons afvalbeleid volgt immers zoveel mogelijk de ‘Ladder van Lansink’: afval zoveel mogelijk voorkomen, daarna hergebruik en recycling bevorderen, alleen als dat niet kan verbranden en in het uiterste geval storten. Met die hiërarchie als beleid groeide de afvalinzameling- en recyclingindustrie uit tot een serieuze sector met een omzet van zo’n 5 miljard euro per jaar en 80.000 mensen die er een baan in hebben.
Jaren geleden waarschuwde de afvalsector al tegen dreigende overcapaciteit. Maar we bleven doorbouwen. Nederland heeft er momenteel elf verbrandingsinstallaties (AVI’s). Dit jaar nog komt er een bij en de komende jaren staat er nog meer nieuwbouw en uitbreiding van onze verbrandingscapaciteit gepland. Terwijl het Landelijke Afvalbeheerplan (LAP) 2009-2012 voorschrijft dat er minder grof huishoudelijk restafval de ovens in mag (ongeveer 0,5 Mton afval per jaar), groeit de capaciteit om het te verbranden met ongeveer 1 Mton. Omdat de ovens moeten blijven draaien vanwege verplichtingen aan de energiesector is de vraag naar afval groot. Met als gevolg afbraakprijzen. Kostte het eerst ruim boven de 100 euro per ton afval om het te laten verbranden, nu ligt dat rond de 57 euro. Met als gevolg: het wordt financieel aantrekkelijker om afval te verbranden dan het recyclen.
Het Recycling Netwerk roept samen met de recyclingsector dan ook de overheid op om op te treden. Om de regie terug te nemen op deze markt. En dat vergt handhaving van de in het LAP vastgelegde minimumstandaarden. Die handhaving schiet echter vooralsnog tekort. Op de vrije afvalmarkt trekt de recyclingsector vaak aan het kortste eind. Het LAP biedt op korte termijn overigens geen oplossing voor het overcapaciteitsprobleem. Het plan moedigt afvalinstallaties juist aan om meer energie nuttig toe te passen, zoals voor elektriciteit voor huishoudens en stadswarmte. Dat is op zich aan te prijzen, maar het moedigt het verbranden van afval aan. Dat wordt zo een directe concurrentie voor gescheiden inzamelen en recycling. En ook al winnen we via verbranding een deel van de energie terug, er gaat toch een hoop verloren. Bovendien levert verbranden driemaal minder CO2-reductie op dan recycling en worden bruikbare grondstoffen vernietigd.
De afgelopen vijf jaar is de export van kunststof afval vanuit Europa naar het Verre Oosten explosief gegroeid. Sinds begin augustus heeft de Chinese overheid haar beleid veranderd om meer afval van onder meer PVC, PET-flessen en CD-Romresten toe te laten. De Europese recyclingbedrijven trekken aan de bel.
Vanaf 1 januari moeten Nederlandse gemeenten kunststof verpakkingsafval gescheiden in te zamelen. Maar in hoeverre mogen ze daar zelf invulling aan geven? Welke keuzevrijheden zijn er? Hoe gaat het in de buurlanden? Vragen die aan bod komen bij het congres ‘De recycling draait door?!’, dat de coöperatie VAOP op 30 september en 1 oktober organiseert. Voorzitter Robbert van Duin van het Recycling Netwerk zal in discussie gaan met Nedvang-directeur Jan Storm.
De afgelopen vijf jaar is de export van kunststof afval vanuit Europa naar het Verre Oosten explosief gegroeid. Sinds begin augustus heeft de Chinese overheid haar beleid veranderd om meer afval van onder meer PVC, PET-flessen en CD-Romresten toe te laten. De Europese recyclingbedrijven trekken aan de bel.
Hun concurrenten in China en Hongkong recyclen voor lagere kosten, waardoor de export van plastic afval aantrekkelijk is. Tussen 2000 en 2008 groeide de export met 250% tot een totaal van 2,27 miljoen ton, zo maakte de EuPR, Europese vertegenwoordigende organisatie van plastic recyclebedrijven, bekend. Zo’n 87 procent van de export van plastic afval gaat naar China en Hongkong.
Ook dit jaar zet de groei voort. Het eerste kwartaal van 2009 liet een financiële groei van export zien van 33 procent. Bedrijven in Europa zelf recyclen 5 miljoen ton plastic afval per jaar. De EuPR pleit voor beter en meer efficiënt Europees inzamelbeleid om zo goedkoper te kunnen recyclen op het eigen continent te recyclen. Dat is ook milieuvriendelijker. Bij het hele proces van transport en verwerking in het verre oosten komen meer broeikasgassen vrij dan wanneer het in Europa wordt gerecycled. Zo betekent de recycling van 300.000 ton PET-flessen in Europa in plaats van China een besparing betekent van 175.000 ton broeikasgas per jaar, aldus recent onderzoek van Wellman International.
Eerder dit zomer bleek al uit cijfers van de VROM Inspectie en Eurostat dat Nederland goed is voor één vijfde van de totale Europese afvalexport naar China. Vorig jaar werd ruim 2,1 miljard kilo reststoffen verscheept. De Nederlandse export van kunststofafval werd sinds het begin van dit decennium vierenhalf keer zo groot. De hoeveelheid oud papier en karton werd maar liefst vijftien keer zo veel in die periode. Ook metaalafval wordt meer geëxporteerd, vorig jaar drie keer zoveel vergeleken met 2000.
Robbert van Duin van Recycling Netwerk komt aan het woord in dit achtergrondverhaal over de inzameling en recycling van plastic afval. Milieudefensie Magazine, juni 2009.
Plastic waterflesjes bedreigen wereldwijd de natuur. Achtergrondartikel van Marc Leijendekker in het NRC Handelsblad (22 juli) over de vervuiling van kleine PET-flesjes voor mineraalwater.
Plastic waterflesjes bedreigen wereldwijd de natuur. Achtergrondartikel van Marc Leijendekker in het NRC Handelsblad (22 juli) over de vervuiling van kleine PET-flesjes voor mineraalwater (pdf).
‘Veel groene marketing, weinig resultaten’, aldus Robbert van Duin in dit artikel in dagblad Trouw over het gescheiden inzamelen van kunststofafval.
Recycling Netwerk stelt: De inzameling van batterijen is niet het succesverhaal dat ons al jaren verteld wordt. Officieel wordt er gewerkt aan 90% inzameling en is die ‘bijna bereikt’. De nieuwste cijfers laten echter zien dat er de laatste vier jaar feitelijk nog niet de helft is ingezameld. Luister naar het interview met Robbert van Duin van Recycling Netwerk op het Radio 1 journaal.
Recycling Netwerk stelt: De inzameling van batterijen is niet het succesverhaal dat ons al jaren verteld wordt. Officieel wordt er gewerkt aan 90% inzameling en is die ‘bijna bereikt’. De nieuwste cijfers laten zien dat er de laatste vier jaar feitelijk nog niet de helft is ingezameld. De inzameling kan de sterke groei van de batterijenverkoop niet bijbenen: ieder jaar zitten er meer wegwerpbatterijen in het afval. En nog steeds is bijna 90% van de batterijen niet-oplaadbaar; van afvalpreventie komt ook niets terecht.
De inzameling van batterijen is niet het succesverhaal dat ons al jaren verteld wordt. Officieel wordt er gewerkt aan 90% inzameling en is die ‘bijna bereikt’. De nieuwste cijfers laten zien dat er de laatste vier jaar feitelijk nog niet de helft is ingezameld. De inzameling kan de sterke groei van de batterijenverkoop niet bijbenen: ieder jaar zitten er meer wegwerpbatterijen in het afval. En nog steeds is bijna 90% van de batterijen niet-oplaadbaar; van afvalpreventie komt ook niets terecht.
Volgens een door de overheid goedgekeurd beheersplan zou 90% van de batterijen moeten worden ingezameld. Producenten en importeurs zijn hiervoor verantwoordelijk en werken samen in STIBAT. Die meldt nu in zijn laatste jaarverslag dat er vorig jaar – volgens een met het milieuministerie afgesproken meetmethode – 86% werd ingezameld. Maar omdat vanaf eind dit jaar moet worden gemeten volgens Europese richtlijnen, worden er ook andere cijfers gegeven.
Het beeld wordt daarmee veel minder rooskleurig: de vorig jaar ingezamelde hoeveelheid bedraagt maar 36% van de vorig jaar verkochte hoeveelheid. Het officiele inzamelpercentage wordt 37% omdat rekening wordt gehouden met de verkoop in de laatste drie jaren. Batterijen worden immers niet altijd in hetzelfde jaar weggegooid als ze gekocht zijn.
Het blijkt nu ook dat de inzameling van batterijen al zeker vier jaar is blijven steken op hetzelfde niveau. Door de sterke groei van het aantal verkochte batterijen komen er daardoor ieder jaar ruim honderdduizend kilo meer batterijen in het afval terecht dan het jaar ervoor. Dat het beter kan bewijst Vlaanderen, waar inmiddels per inwoner 30% meer batterijen worden ingezameld dan in Nederland. In september wordt ook in Nederland de nieuwe Europese richtlijn van kracht. Dan moet er eerlijk worden gemeten en heeft Nederland nog acht jaar de tijd om te gaan voldoen aan het dan in Europa verplichte inzamelpercentage van 45% van de verkochte batterijen. Wanneer de stijging van het batterijengebruik doorgaat zoals verwacht moeten er in 2016 bijna twee keer zoveel batterijen worden ingezameld als nu gebeurt. De stagnatie van de afgelopen vier jaar is wat dat betreft weinig hoopgevend.
Inzameling van batterijen is dweilen met de kraan open zolang er niets wordt gedaan aan de sterk groeiende batterijenverkoop. Juist bij batterijen ligt er een gouden kans om afval te voorkomen door oplaadbare batterijen te gebruiken in plaats van wegwerpbatterijen. Oplaadbare batterijen zouden kunnen worden gezien als een prachtige milieu-innovatie… wanneer ze de markt zouden veroveren. Maar al sinds het begin van deze eeuw is bijna 90% van de batterijen niet-oplaadbaar en ook de stijging van het aandeel oplaadbaar in de afgelopen drie jaar (van 11,5 naar 11,8 %) geeft weinig hoop op verbetering. Afvalpreventie heet al dertig jaar ‘de topprioriteit’ van het afvalstoffenbeleid, maar ons milieuministerie lijkt dat direct te vergeten na een overleg met bedrijven die vrezen dat hun afzetmarkt zal krimpen.
Recycling Netwerk vindt dat vanuit het milieubeleid krachtig moet worden gestimuleerd: “Kies oplaadbaar en geen wegwerp”. Allerlei electrische apparaten zouden standaard moeten worden verkocht met oplaadbare in plaats van wegwerpbatterijen. En met de verwijderingsbijdrage voor batterijen moet campagne worden gevoerd voor oplaadbaar. STIBAT blijkt 25% van de vorig jaar door consumenten betaalde verwijderingsbijdrage te hebben terug gegeven aan de betrokken bedrijven. En volgens plan wordt dat in 2008 zelfs 40%. Recycling Netwerk vindt dat volstrekt onjuist en heeft het Ministerie van VROM verzocht te bewerkstelligen dat STIBAT de verwijderingsbijdrage correct gebruikt en de noodzakelijke aandacht geeft aan het stimuleren van een forse toename van het marktaandeel van oplaadbare batterijen.