Waarom Nederland en België een statiegeldsysteem op plastic flesjes en blikjes nodig hebben

Statiegeld beweegt mensen ertoe om hun flesjes en blikjes in te leveren. Dit leidt tot:

  • Minder dierenleed en -sterfte. Zwerfafval komt vaak in de natuur terecht. Koeien, reeën en andere landdieren worden ziek of sterven als stukjes blik en plastic in hun voedsel terecht komen. In de zeeën en oceanen brengt zwerfafval op grote schaal schade toe aan vissen, vogels en andere zeedieren, die erin verstrikt raken of er in stikken.Lees hier meer over dierenleed veroorzaakt door zwerfafval
  • Besparingen op schoonmaakkosten van openbare ruimte. Statiegeld verlaagt de schoonmaakkosten van het opruimen van zwerfafval en het leegmaken van openbare afvalbakken. Minder lege verpakkingen die opgeruimd of opgehaald moeten worden door de gemeentediensten leidt tot een directe besparing voor de lokale belastingbetaler. Studies tonen aan dat de potentiële besparing via statiegeld voor gemeenten oploopt tot 20,1 miljoen euro jaarlijks in Vlaanderen en 80 miljoen in Nederland. Lees hier meer over de kosten van zwerfafval.
  • Gedragsverandering. Als mensen geld terugkrijgen, verandert het hun gedrag. De “bewustwordingscampagnes” om mensen hun afval te doen scheiden, kosten vooral veel geld. Maar de straten, pleinen en stranden blijven vervuild met blikjes en flesjes. Via statiegeld krijgen mensen hun geld terug. Dat is een sterke financiële stimulans om lege drankverpakkingen terug te brengen naar de winkel, in plaats van ze weg te gooien of achter te laten. Dat het werkt, blijkt in landen zoals Duitsland en Noorwegen waar statiegeld al is ingevoerd en de recyclingpercentages oplopen tot meer dan 90 procent. Lees hier waarom alleen bewustwordingscampagnes niet voldoende zijn om zwerfafval terug te dringen
  • Betere recycling en daarmee lager materiaalgebruik. De Europese Commissie, de Nederlandse en de Belgische regeringen hebben hoge ambities op het gebied van de circulaire economie. Met statiegeld is de zuiverheid van de PET-grondstof gegarandeerd. In Nederland halen de kleine PET-flessen, waar geen statiegeld op zit, slechts een recyclepercentage van 58 procent. Vergelijk dit met het retourpercentage voor grote PET-flessen waar wel statiegeld op zit: ongeveer 95 procent. De lege PET-flessen belanden niet in een zak met allerlei andere, vaak sterk vervuilde, plastics, maar worden relatief schoon ingenomen. Daardoor kan van het ingenomen materiaal hetzelfde product worden gemaakt, ook wel bottle-to-bottle recycling genoemd. Lees hier meer over de circulaire economie
  • Een bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. De klimaatdoelstellingen vereisen dat er minder CO2 wordt uitgestoten..Aluminium blikjes hebben een zeer hoge CO2 voetafdruk als ze niet goed worden gerecycled. Ook de ontginning van nieuwe materialen (virgin materialen) en het verbranden van afval zorgen voor een CO2-uitstoot. Met statiegeld op PET-flessen en blikjes met statiegeld wordt op deze verschillende vlakken de CO2-uitstoot verminderd.

Zijn er goede alternatieven voor statiegeld?

Andere inzamelsystemen voor plastic, zoals Plastic Heroes in Nederland of de blauwe zak in Vlaanderen, kunnen parallel aan statiegeld blijven bestaan, maar zijn voor statiegeld geen alternatief. Ze evenaren niet de hoogte van de respons en zuiverheid van inzameling via een statiegeldsysteem.