Statiegeld

Statiegeld is in Nederland een hot item. En ook in veel andere landen loopt de discussie over statiegeld vaak hoog op. De overgrote meerderheid van de consumenten is positief over statiegeld op drankverpakkingen. Milieu-organisaties, gemeenten, wetenschappers en afvalbedrijven pleiten voor uitbreiding van statiegeld: Statiegeld zorgt voor een inzameling met hoge respons, weinig vervuiling, weinig hinder en lage kosten. En statiegeld op plastic flesjes en blikjes zorgt ook nog eens voor een schonere omgeving: statiegeld voorkomt veel zwerfafval.
Maar bij de grote bedrijven zitten felle tegenstanders van statiegeld: frisdrankproducenten zoals Coca-Cola en supermarktketens zoals Albert Heijn. Zij zeggen –slecht onderbouwd- dat statiegeld te duur is.  En ze zijn bang voor beperking van ‘verpakkingsvrijheid’; de verpakking is hun belangrijkste marketing instrument.

Wereldwijd steeds meer recycling door statiegeld
Ondanks alle tegenwerking door invloedrijke bedrijven groeit het aantal statiegeldsystemen en de omvang van die statiegeldsystemen. Over de gehele wereld worden steeds meer flessen en blikjes met statiegeld ingezameld. Daardoor wordt er meer en beter gerecycled en ontstaat er minder zwerfafval. Inmiddels woont een kwart van de Europeanen en dertig procent van de Noord-Amerikanen in een land of staat met een statiegeld regeling. In veel gevallen zit er daar óók statiegeld op kleine plastic flesjes en vaak ook nog op blikjes. Dat zien we bijvoorbeeld in Duitsland, Scandinavische landen en allerlei staten in Noord-Amerika. Recent werd bijvoorbeeld in de staat New York het bestaande statiegeldsysteem uitgebreid met jaarlijks 2 miljard plastic waterflesjes (drie keer zoveel als het totaal aantal plastic statiegeldflessen in Nederland).
Onze collega milieu-organisaties in onder andere Australië, Spanje en Schotland zijn hard bezig om ook daar (grotere) statiegeldsystemen ingevoerd te krijgen. Dat betekent voortdurende strijd met frisdrankgiganten, supermarktketens en door hen gesteunde politieke partijen.

Donkere wolken voor statiegeld in Nederland
In Nederland zit er alleen statiegeld op glazen bierflesjes en grote plastic flessen voor frisdrank en water. De invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes en blikjes is al meer tien jaar een hot item dat leidt tot veel confrontaties tussen belanghebbenden en veel politiek debat. In Nederland is de aanpak van verpakkingsafval al jaren een speelbal van tegenstrijdige belangen, waarbij de tegenstanders van statiegeld een dominante rol spelen. Onze overheid is hier niet goed tegen opgewassen. In 2014 dreigt nu zelfs een definitief besluit te worden genomen om de afschaffing van statiegeld op plastic flessen maar aan ‘het bedrijfsleven’ over te laten. Tot nu toe hebben alleen de supermarktketens Aldi en Lidl aangegeven het statiegeld te willen handhaven.

Recycling Netwerk wil :

Recycling Netwerk wil geen afschaffing maar uitbreiding van statiegeld op drankverpakkingen en werkt aan:

  • EchteHeld-campagne: Voortgaande activiteiten rond de leus “Een Echte Held kiest Statiegeld”
  • Zicht op de overheid: Stimuleer nieuw beleid en naleving van oud beleid (en soms oude, foute deals)
  • Acties bij bedrijven: Bedrijvenboycot met het motto “Koop niet bij die vuilnisbelt – koop met statiegeld”