Statiegeld

Statiegeld

De afzet van PET-flessen is sinds het begin van de eeuw zeer sterk gegroeid, voor steeds meer dranken en in steeds meer formaten. Anno 2017 worden er wereldwijd één miljoen plastic flesjes verkocht. De enorme groei van zorgt voor een onaanvaardbare toename van de hoeveelheid afgedankte flesjes die moeten worden opgeruimd of ingezameld en verbrand.

Na gebruik belandt slechts een deel van de PET-flessen samen met andere plastics in de daarvoor bestemde inzamelingszak of -bak.

Een aanzienlijk deel belandt op straat of in de natuur, waar ook veel lege blikjes worden gevonden. Meer dan drie op de vier Nederlanders en Belgen stoort zich mateloos aan vervuilde straten en blikjes en flesjes in de natuur. Het ziet er vies uit én het veroorzaakt dierenleed. Koeien en andere landdieren worden ziek of sterven als stukjes blik en plastic in hun voedsel terecht komen.

Veel zwerfafval dat niet wordt opgeruimd, belandt via wind en water in de zee waar het onderdeel wordt van de plastic soep, de drijvende vuilnisbelten in de oceanen. Daar brengt het op grote schaal schade toe aan vissen, vogels en andere zeedieren, die het in hun maag krijgen, erin verstrikt raken of er in stikken.

Het opruimen van zwerfafval kost jaarlijks miljoenen euros. De totale kosten van het zwerfvuilbeleid in Nederland liggen op circa 250 miljoen euro per jaar (15,10 euro jaarlijks per inwoner). Deze kosten worden voor 90% door lokale besturen gemaakt. In Vlaanderen wordt jaarlijks 103 miljoen euro (16,07 euro jaarlijks per inwoner) uitgegeven aan het voorkomen, opruimen en verwerken van zwerfafval in de openbare ruimte.

Ook worden miljoenen euro’s door overheden en bedrijven in bewustwordingscampagnes en opruimacties (clean ups) gepompt. Dit alles zonder structureel resultaat: onze straten, stranden en natuurgebieden blijven vervuild.

De huidige afvalmanagement systemen en maatregelen zijn niet voldoende gebleken om de nadelige gevolgen van het afdanken van lege PET-flessen en blikjes te beperken. Ondanks alle afspraken zijn zowel de hoeveelheid zwerfafval als de opruimkosten niet af- maar toegenomen. Op dit moment neemt de producent hiervoor weinig verantwoordelijkheid. Uiteindelijk betalen de belastingbetaler en het milieu een zeer hoge prijs voor dit afval.

Een betere inzameling van drankverpakkingen kan zwerfafval terugdringen en beter hergebruik van grondstoffen bevorderen. Statiegeld is hiervoor een effectieve, werkbare en bewezen oplossing.

Waarom Nederland en België een statiegeldsysteem op plastic flesjes en blikjes nodig hebben
Waarom is er (nog) geen statiegeld op plastic flesjes en blikjes in Nederland en België?

2.a.1. Hoe werkt statiegeld?

Het principe van statiegeld is eenvoudig: in de prijs van een plastic fles of blikje zit bijvoorbeeld 0,25 euro statiegeld vervat. Die 0,25 euro krijg je volledig terug op het moment dat je de lege verpakking in een automaat steekt of aan de balie aflevert. Statiegeld is dus geen belasting: je krijgt het betaalde statiegeld terug als je je lege drankverpakking terugbrengt. In dit filmpje wordt uitgelegd hoe het statiegeldsysteem werkt.

Na inleveren gaat de verpakking het recycleproces in om opnieuw in de productie van plastic flessen en blikjes te worden gebruikt. Wanneer je al je flessen en blikjes terug inlevert, kan bijna 100% recycling worden gerealiseerd. In dit filmpje wordt uitgelegd hoe het statiegeldsysteem werkt.

Eénmalig en meermalig gebruik PET-flessen

Bij recycling wordt de fles niet hergebruikt, maar eerst gesmolten en weer tot een nieuwe fles geblazen. Dit heet ‘éénmalig gebruik’.

Daadwerkelijk hergebruik vindt ook plaats via het statiegeldsysteem, namelijk in het geval van glazen bierflessen en bierkratten. Dan is er sprake van ‘meermalig gebruik’. Jaarlijks hoeft daardoor maar 2% van het aantal bierflessen te worden vernieuwd.