Nu al 168 Vlaamse gemeenten en 102 Vlaamse organisaties vragen dat de Vlaamse regering statiegeld invoert op alle plastic flessen en blikjes. Het dossier staat op de agenda van de superministerraad van vrijdag 20 juli.

De voorbije maanden groeide het aantal partners van de Nederlands-Belgische Statiegeldalliantie aan tot 751, waarvan 270 Vlaamse. Het initiatief breidt ook uit naar franstalig België.

Onder meer Stad Ronse en de gemeenten Overijse, Lede, Haaltert en Lille sloten zich de voorbije maanden aan bij het initiatief, dat het draagvlak voor de invoering van statiegeld toont. Ook de Provincie West-Vlaanderen, 4 Vlaamse waterbeheerders, creatief bureau bigtrees en de vzw Grote Routepaden kwamen er bij.

Maak Vlaanderen proper

Het vele plastic en blikken zwerfvuil stoort iedereen, vervuilt het milieu en brengt koeien letsel toe. Het opruimen van het afval kost de gemeenten en de Vlaamse belastingbetalers elk jaar 155 miljoen euro.

De vraag van de Statiegeldalliantie aan de Vlaamse, Brusselse en Waalse gewestregeringen is helder: “Voer dit jaar statiegeld in op alle plastic flessen en blikjes”. Het is een doeltreffende maatregel om het zwerfvuil te bestrijden en onze omgeving proper te krijgen. Nu is er al statiegeld op glazen bierflessen en sommige wijnflessen in België.

De uitbreiding naar alle plastic flessen en blikjes maakt integraal deel uit van het Afvalplan van minister van milieu Joke Schauvliege (CD&V). De beslissing staat geagendeerd op de ministerraad van de Vlaamse regering op vrijdag 20 juli.

De Standaard Solidariteitsprijs selecteerde de inzending van de Statiegeldalliantie en creatief bureau bigtrees overigens als een van de twintig organisaties die een gratis pagina advertentieruimte krijgen. De inzending van de Statiegeldalliantie is dinsdag gepubliceerd in de kwaliteitskrant.

L’Alliance de la Consigne

Ook in franstalig België vraagt de bevolking de invoering van statiegeld, bleek onlang uit een enquête van GfK. 82 procent van de Belgen willen de invoering van statiegeld. De Statiegeldalliantie roept bij deze dan ook franstalige organisaties en gemeenten uit Brussel en Wallonië op om zich aan te sluiten bij de Alliance de la Consigne. De website is nu ook in het Frans toegankelijk op alliance-consigne.org. De Brusselse gemeente Sint-Gillis sloot zich alvast aan bij het initiatief dat ook aan de Brusselse en Waalse regering vraagt om statiegeld in te voeren in België. Brussels staatssecretaris Bianca Debaets (CD&V) pleit ook voor de invoering van statiegeld.

In Nederland vragen bijna alle gemeenten en provincies uitbreiding statiegeld

In Nederland is de vraag om statiegeld uit te breiden naar alle plastic flessen en blikjes massaal. Maar liefst 328 gemeenten, 86 procent van alle Nederlandse gemeenten, dringen er bij de regering Rutte III op aan om statiegeld uit te breiden tot alle plastic flessen en blikjes. Ook 8 van de 12 Nederlandse provincies en 20 van de 21 waterschappen sloten zich aan bij de Statiegeldalliantie.

Sinds de regering Rutte III begin maart besloot om de industrie twee jaar uitstel te geven, hebben zich nog tientallen nieuwe gemeenten en organisaties aangemeld bij de Statiegeldalliantie. Elke week zijn er nog nieuwe toetredingen. Almere besliste vorige week de toetreding. Samen vertegenwoordigen alle aangesloten Nederlandse gemeenten inmiddels 15,6 miljoen inwoners.

Meer info

 

Dit delen:

Voor één op twee kiezers speelt zwerfvuil bovendien een rol in zijn stemkeuze voor de gemeenteverkiezingen in oktober. Dat toont een analyse van de antwoorden die 5.134 Belgen gaven op een bevraging door GfK Social and Strategic Research.

 

Opmerkelijk: bij de kiezers van de N-VA en Open VLD is een hele grote meerderheid dus voorstander van statiegeld. Nochtans spraken deze twee regeringspartijen zich vooralsnog niet positief uit over statiegeld.

Bij de kiezers van CD&V is 82 procent voorstander van statiegeld, bij de kiezers van sp.a 80 en bij Groen 91 procent. Bij alle Vlaamse politieke partijen is een meerderheid van hun kiezers voor de invoering van statiegeld.

87% van de mensen is bovendien van mening dat statiegeld in België het zwerfafval kan verminderen.

 

Lokale verkiezingen

Meer dan één kiezer op twee, 55 procent, zegt dat het zwerfvuil in zijn/haar gemeente een belangrijke tot heel belangrijke rol speelt bij zijn/haar stemkeuze voor de gemeenteraadsverkiezingen in oktober.

De Vlamingen willen dus dat de Vlaamse regering en andere gewestregeringen statiegeld invoeren. Het aantal voorstanders steeg ook flink door het maatschappelijk debat: van 66 procent in de enquête van Test-Aankoop in maart vorig jaar naar 82 procent vandaag, een flinke stijging op een dik jaar tijd.

Voor de supermarkten en drankenproducenten zijn deze cijfers een belangrijk signaal dat een grote meerderheid van hun klanten statiegeld wil.

Voor de politieke wereld tonen deze cijfers dat dit een belangrijk thema in de gemeenteraadsverkiezing op 14 oktober wordt. Het overgrote deel van hun kiezers is voorstander van statiegeld, over alle partijgrenzen heen.

De invoering van statiegeld als integraal onderdeel van het Afvalplan ligt sinds 18 mei op de tafel van de Vlaamse regering. De verwachtingen zijn zeer hoog. Het is nu aan de Vlaamse regering om de beslissing tot invoering van statiegeld te nemen, besluit milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux uit de enquête.

 

Technische gegevens van de enquête

Dit delen:

“U bent uw plastic afval gisteren vergeten op de 20 km van Brussel”, zeggen de ngo’s samen met een marathonloper aan de topman van Spadel.

Bekijk de reportage over de actie op Bruzz

 

Deze actie kadert in de Back to Sender-campagne van milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux. Met deze campagne vraagt de milieuorganisatie samen met vele burgers de drankenproducenten om hun lobbyverzet tegen statiegeld op te geven.

“De producent van Spa bouwt zijn hele imago op rond milieuvriendelijkheid, maar deelde zondag tijdens de 20 km van Brussel opnieuw honderdduizenden flesjes uit die bedoeld zijn om na enkele minuten al weer weg te gooien. Dat is hypocriet”, zeggen de organisaties.

Zondag zijn er tussen de 300.000 en 350.000 plastic wegwerpflessen uitgedeeld. Met dit aantal kan men een route van plastic flesjes uitstippelen van tussen de 49 en 58 kilometer. Dat is bijna van drie keer de afstand van de marathon, ofwel van Brussel naar Gent .

Als ze in een openbare vuilnisbak belanden, gaan deze plastic flessen naar de verbrandingsoven, net zoals doorheen het jaar gebeurt. Als ze in de berm belanden, is het opruimen van die troep voor rekening van de stadsreinigingsdiensten – en dus de belastingbetalers. Wanneer ze niet worden opgeruimd, komen ze via onze waterstromen uiteindelijk in de plastic soep terecht.

Spadel-topman Marc du Bois liet zich eind maart laatdunkend uit over statiegeld. “Wij vinden het niet normaal dat een bedrijf, dat zijn imago bouwt rond proper bronwater en propere natuur, zich zo hard verzet tegen een maatregel die hun plastic verpakkingen uit de natuur kan houden”, aldus Recycling Netwerk en Conscious Crew. “Wij vragen Spa daarom om zich positief uit te spreken voor statiegeld”.

Het bedrijf beweert dan weer wel dat alle uitgedeelde flessen 100% van gerecycled materiaal gemaakt zijn. Dat is goed natuurlijk. Maar wel ironisch dat het bedrijf de grondstof voor die flessen moet halen uit landen met een statiegeldsysteem. Vanwege voedselveiligheid moet 95% van het gerecycled PET dat men gebruikt namelijk afkomstig zijn van voedseltoepassingen. Dit kan men via inzameling met de Belgische blauwe zak simpelweg niet garanderen.

Spadel heeft alleen al in Nederland een jaarlijkse plastic voetafdruk van 4.141 ton aan plastic verpakkingen. Daarvan is 2.634 ton virgin plastic, zo blijkt uit antwoord van Spadel op een enquête van Greenpeace.

De deelnemers aan de Back to Sender-campagne rapen PET-flessen en blikjes op uit het zwerfvuil en sturen ze terug naar drankenproducenten, met de vraag om de invoering van statiegeld te steunen.

Dit delen:

 

In Nederland zijn nu in totaal al 260 gemeenten aangesloten bij de Statiegeldalliantie, bijna honderd meer dan de laatste update.

Sinds de regering begin maart besloot om de industrie twee jaar uitstel te geven, hebben zich nog tientallen nieuwe gemeenten en organisaties aangemeld bij de Statiegeldalliantie. De teller van het totaal Vlaamse en Nederlandse partners staat nu op 646. Dagelijks zijn er nog nieuwe toetredingen. De vraag van de Statiegeldalliantie blijft dat de regering dit jaar nog definitief besluit om statiegeld uit te breiden naar alle plastic drankflessen en blikjes.

Bij de nieuwkomers behoren Rotterdam (639.587 inwoners, Zuid-Holland), Nijmegen (173.627, Gelderland), Zoetermeer (124.750, Zuid-Holland) en Leeuwarden (122.485, Friesland). Samen vertegenwoordigen alle aangesloten gemeenten inmiddels 13,5 miljoen inwoners.

Inmiddels zijn ook 18 van de in totaal 22 Nederlandse waterschappen aangesloten. En met de aansluiting van de provincies Zuid-Holland, Groningen en Overijssel versterken ondertussen al 4 van de twaalf Nederlandse provincies de vraag naar statiegeld. Ook weer 6 afvalinzamelbedrijven sloten zich aan.

Verder vervoegden 35 extra Nederlandse verenigingen, stichtingen en bedrijven de Statiegeldalliantie. Daarbij de Vereniging van Nederlandse en Belgische Kustgemeenten (KIMO), het Wereld Natuur Fonds, de Keizersgrachtkerk uit Amsterdam, Rotaryclub Zwijndrecht Waal en Devel, het Nederlandse waterbedrijf Vitens en de politieke jongerenorganisaties DWARS en de Jonge Democraten.

In zowel Nederland als Vlaanderen blijven de partners van de Statiegeldalliantie hun oproep aan beide regeringen herhalen om in 2018 te besluiten tot de invoering van statiegeld op alle PET-flessen en blikjes.

De volledige lijst van partners van de Statiegeldalliantie vindt u op de website van de Statiegeldalliantie.

 

 

 

Dit delen:

Deze opinie werd gepubliceerd op Knack.

De uitbreiding van het systeem, dat nu al bestaat voor bierflesjes naar alle plastic en blikken drankverpakkingen brengt veranderingen met zich mee. Dat de kleinhandelaar wat terughoudend reageert, is menselijk.

Maar een systeem van statiegeld is niet per definitie goed of slecht voor de lokale handelaar. Alles hangt af van hoe het georganiseerd is en welke rol de kleine handelaar daar in krijgt.

 

Inspiratie in het Noorden

Net op dat punt is milieuminister Joke Schauvliege heel vooruitziend geweest. Ze nam het Noorse statiegeldsysteem als model voor haar Afvalplan. Dat voorziet in een financiële compensatie voor het aantal ingenomen lege drankverpakkingen.

Hoe werkt het Noorse systeem? De Noorse producenten betalen 0,52 cent per blikje en 1,56 cent per flesje dat ze op de markt brengen aan een centrale systeembeheerder, Infinitum (waar Coca-Cola overigens in de raad van bestuur zit). Daarnaast is er de opbrengst van de verkoop van hoge-kwaliteit PET en blik. Tenslotte zijn er inkomsten van de plastic flesjes en blikjes die niet worden ingeleverd en waarvan het statiegeld meehelpt het systeem te financieren.

Vanuit die grote pot geld worden de supermarkten en de winkeliers vergoed met een zogenaamde ‘handling fee’. Omdat het gaat over honderdduizenden flesjes en blikjes per machine, lopen de inkomsten jaarlijks in de duizenden euro’s.

Volgens Infinitum, de centrale systeembeheerder in Noorwegen, verdienen de supermarkten hiermee hun investeringen binnen ongeveer 3 jaar terug. De geschatte levensduur van een statiegeldmachine is echter 7 tot 10 jaar, wat betekent dat de statiegeldmachines na 3 jaar echte geldmachines worden.

 

Lessen voor Vlaanderen

Vanuit milieuperspectief bekeken zijn de lokale kleinhandelaars beter dan megalomane shoppingcentra die mensen dwingen kilometers te rijden om hun boodschappen te doen. Het zou dan ook eerlijk zijn dat de financiële compensatie voor de kleinhandel in Vlaanderen voldoende hoog is om het systeem voor hen kostendekkend te maken.

Trouwens, een lokale handelaar die per dag een handvol klanten heeft die enkele blikjes en flesjes terugbrengen, hoeft helemaal geen statiegeldmachine aan te schaffen. In Duitsland zie je bijvoorbeeld dat die flesjes en blikjes zonder enig probleem handmatig worden ingenomen.

De uitwerking van het statiegeldsysteem in Vlaanderen zou voor winkels met een kleine oppervlakte ook de vrijwilligheid kunnen voorzien. Dan worden de kleine winkels niet gedwongen om mee te doen, maar mogen ze wel als ze de concurrentie van supermarkten zouden vrezen.

 

Impulsaankopen

Sowieso zijn er nog potentiële voordelen aan statiegeld voor de lokale handelaar. Iemand die zijn blikje leeg drinkt op het moment dat hij een winkel passeert, zal snel even binnenstappen.. In het vakjargon wordt dan gezegd dat de traffic wordt vergroot.

Wie weet doet deze toevallige passant wel een impulsaankoop. En met een goede service zit er misschien een trouwe klant in. Winkels investeren soms duizenden euro’s in etalages of promo-acties, enkel om klanten over de drempel te krijgen. Statiegeld doet net dat. Veel van de klanten die lege drankverpakkingen inleveren, kopen iets “nu ze toch in de winkel zijn”.

De winkelier kan via een statiegeldsysteem de band met zijn klanten aanhalen. Hij kan zo het verschil maken met de online leveranciers. De klant kan zijn flesjes niet meegeven aan de loopjongen van PostNL, DHL of UPS die voor zijn deur staat. Maar hij kan er wel mee terecht bij zijn lokale retailer. Dit is een uniek voordeel voor de lokale handelaar in de bikkelharde concurrentiestrijd met de online verkoop. De lokale sociale band en het contact dat ontstaat via statiegeld kan goud waard zijn.

 

De middenstand van Duitsland en Schotland

Het is interessant te weten dat retailers in statiegeldlanden veel positiever denken over het systeem. LIDL in Duitsland bijvoorbeeld heeft de loop zelf volledig gesloten en is daar ook trots op. Ze hebben zelf de faciliteiten om de flessen te produceren, te vullen en te recyclen. Zo slagen ze er ook in om hun flessen voor minstens 50% uit recyclaat te maken. Dat kan helaas niet met het minder schone plastic uit de blauwe zak. Dat statiegeld voor de kleinhandel positief kan zijn, was ook de conclusie van een Schotse retailfederatie die ook aangaf dat ze het belangrijk vinden om hun verantwoordelijkheid op te nemen.

Het is tijd dat de supermarkten en drankenproducenten andere keuzes gaan maken. We weten dat er binnen de sectoren ook positieve geluiden zijn over statiegeld. Het systeem is na 3 jaar winstgevend, versterkt de klantenbinding en vergroot het milieuvriendelijk imago. Laat de koplopers in de circulaire economie dus maar opstaan.

 

Dit delen:

De beslissing van de regering Rutte om de uitbreiding van statiegeld uit te stellen is een slechte zaak voor het milieu. Het uitstel negeert bovendien de roep van meer dan 200 gemeenten om statiegeld dit jaar uit te breiden. De methodes van de industrie om zwerfafval te verminderen leiden niet tot resultaat. Het leidt er enkel toe dat statiegeld wordt geblokkeerd. Dat zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee in reactie op de brief van de staatssecretaris van I & W aan de Tweede Kamer over zwerfafval en statiegeld.

Directeur Rob Buurman reageert op staatssecretaris Stientje Van Veldhoven.

 

“Drie jaar uitstel betekent miljoenen extra flesjes en doppen in het milieu die bijdragen aan de wereldwijde plastic soup voordat statiegeld – misschien – wordt uitgebreid. De beslissing van de regering stelt ons teleur”, zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee zaterdagochtend in een gezamenlijke mededeling.

 

Een overgrote meerderheid van 80 procent van de Nederlanders vraagt de uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. Van de CDA-kiezers steunt 83% de uitbreiding ervan en bij de VVD-kiezers is dat 79%. Bij D66, de partij van staatssecretaris Stientje van Veldhoven, vraagt 85% van de kiezers om statiegeld uit te breiden naar plastic flesjes en blikjes. Dat bleek vrijdag uit een onderzoek van GfK.

 

De communicatiecampagnes van de verpakkingssector lopen al decennia, maar hebben onze straten en stranden niet schoon gekregen. In 2002 verijdelde het bedrijfsleven de uitbreiding van statiegeld door te beloven de flesjes én blikjes in het zwerfafval met 80% te verminderen in 3 jaar tijd. De doelstelling werd nooit gehaald, maar statiegeld werd niet ingevoerd. Nu, zestien jaar later, dreigt de geschiedenis zich te herhalen: uitstel en daarmee afstel.

 

Bekijk hier de reportage van Radar over het lobbywerk van de supermarkten

 

We weten dat de weg van het statiegeld wel werkt. Bewijzen zijn er in Scandinavië en Duitsland. Ook meer dan 200 gemeenten komen zelf tot die conclusie en hebben zich aangesloten bij de statiegeldalliantie. De federaties van de boeren en van de vissers zijn voor. En ook 80 procent van de bevolking ziet dit zitten. “Het valt niet uit te leggen aan de bevolking dat een eenvoudige milieumaatregel die de steun heeft van 80 procent van de Nederlanders en meer dan 200 gemeenten, wordt uitgesteld”, zeggen de milieuorganisaties.

 

Belangen landbouw, visserij en gemeenten

 

De brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat zwijgt bovendien in alle talen over de blikjes. Halve maatregelen hebben grote risico’s. Er komt dus geen oplossing voor de blikjes in de natuur, en ook geen oplossing voor de veehouders waarvan koeien vlijmscherpe stukjes blik in hun maag krijgen. Die discussie over de uitbreiding van statiegeld naar blikjes gaat echter niet weg. Vorige week linkte LTO Nederland zich aan de Statiegeldalliantie. Ook VisNed pleitte vorige week voor uitbreiding van statiegeld in het belang van een schone zee.

 

Duizenden koeien dood door zwerfafval. De volledige reportage van EenVandaag.

De gemeenten blijven ondertussen ‘dweilen met de kraan open’. De strijd tegen zwerfafval kost hen zo’n 250 miljoen euro aan belastinggeld per jaar. Statiegeld op alle flesjes en blikjes zou de aanwezigheid ervan in de natuur met 70 tot 90 procent van het volume reduceren.  Meer dan 200 Nederlandse gemeenten werden partner van de Statiegeldalliantie, met de vraag om statiegeld dit jaar nog uit te breiden.

 

Tweede Kamer

 

Het kabinet Rutte III beloofde het groenste kabinet ooit te worden, maar lijkt dit op het vlak van circulaire economie en statiegeld niet te zullen waarmaken.

 

De milieuorganisaties hopen dat de Tweede Kamer op 15 maart werk maakt van de onmiddellijke uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. “Het is heel belangrijk dat we en de regering verdere stappen zetten op de weg die wél werkt, de weg van statiegeld. Daarom moet Den Haag, regering en Tweede Kamer, heel snel concrete stappen zetten op de weg naar uitbreiding van statiegeld tot alle flesjes en blikjes”, besluiten Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.

 

Recycling Netwerk – Rob Buurman, directeur +31 6 16401040. Tom Zoete, communicatie +31 616 10 10 50

Greenpeace Nederland – contactpersoon Meike Rijksen, campagneleider: +31639201986

Plastic Soup Foundation – contactpersoon Jeroen Dagevos, +31 6 46 83 78 86

Stichting De Noordzee – contactpersoon Marijke Boonstra, projectleider Schone Zee: +31 6 34401874

Dit delen: