Aldi-winkels in Nederland stoppen met verkoop eenmalige draagtassen


“Dit is goed nieuws voor het milieu, want de wegwerp-draagtassen van plastic komen al te vaak als zwerfvuil in natuur en zee terecht”, reageert Rob Buurman van milieuorganisatie Recycling Netwerk donderdag op de beslissing van Aldi om in haar Nederlandse winkels geen wegwerp-draagtassen meer aan te bieden. “We hopen dat de andere supermarkten en winkels in Nederland en België deze positieve tendens snel zullen volgen”.

“Het is wel belangrijk dat de eenmalige plastic tassen niet worden vervangen door een papieren variant. In Nederland betaal je nu enkel voor plastic tassen waardoor veel winkels zijn overgestapt op papier. We moeten overschakelen op tassen die bedoeld zijn om meer dan honderd keer gebruikt te worden en bijvoorbeeld van linnen of gerecyclede plastics gemaakt zijn”, legt Buurman uit.

Op dit moment worden er jaarlijks 100 miljard tassen gebruikt in Europa. “Het probleem is dat plastic tassen in de natuur en uiteindelijk in zeeën en oceanen belanden. Daar vormen ze een gevaar voor vissen en andere zeedieren die erin verstrikt raken. En als het plastic afbreekt tot kleinere stukjes, microplastics, kunnen ze in onze voedselketen terecht komen”, aldus directeur Rob Buurman van Recycling Netwerk.

 

3 juli 2017 – “Om de stroom van miljarden plastic flessen in te dammen, moeten de regeringen dringend werk maken van statiegeldsystemen”. Dat zegt milieuorganisatie Recycling Netwerk donderdag in reactie op de scoop van de Britse krant The Guardian, waaruit blijkt dat er elke minuut 1 miljoen plastic flessen worden verkocht, en de helft ervan in de natuur belandt.

Volgens de exclusieve cijfers die The Guardian publiceert, werden er vorig jaar meer dan 480 miljard plastic flessen verkocht in de wereld. Een enorme stijging ten opzichte van tien jaar geleden, toen het 300 miljard flessen per jaar was.

In het artikel zegt Coca-Cola dat er niet genoeg kwaliteitsvolle grondstof is om de PET-flessen voor 100 procent uit recyclagemateriaal te maken. “Maar tegelijkertijd vecht Coca-Cola actief tegen statiegeld, dat net die kwaliteitsvolle grondstof oplevert. Ze zijn zelf de reden van het tekort”, merkt Rob Buurman op.

Door de verkoop van flesjes komen er dus miljoenen tonnen plastic per jaar in de oceanen terecht. Vogels, vissen en andere zeedieren slikken plastic deeltjes in. The Guardian citeert ook de studie van de Universiteit Gent die toont dat mensen die vis en zeevruchten eten, elk jaar 11.000 kleine stukjes plastic binnenkrijgen.

“Om weer gezonde mosselen en gezonde vis zonder plastic deeltjes te krijgen, moet het probleem bij de bron worden aangepakt”, zegt Rob Buurman, algemeen directeur van Recycling Netwerk.

“Opruimacties op strand en zee, dat is eigenlijk dweilen met de kraan open. Voor onze gezondheid is het cruciaal dat een statiegeldsysteem de drankindustrie mee verantwoordelijk maakt voor de miljoenen wegwerpverpakkingen die produceert. Het gaat uiteindelijk over onze gezondheid en die van onze kinderen”.

Vlaams Minister van Natuur Joke Schauvliege (CD&V) zei eerder dat ze statiegeld bestudeert en begin 2018 met haar conclusie komt. In Noorwegen en Duitsland voerde de regering een statiegeldsysteem in dat kostenefficiënt, technisch en juridisch solide is.

“Het is makkelijk over te nemen in Vlaanderen en goedkoper dan de huidige afvalsystemen. Het vermindert de kost van ophalen en opruimen. Met een statiegeldsysteem kan de consument lege blikjes en plastic flesjes gewoon teruggeven in de supermarkt. Dan krijgt hij statiegeld terug, zoals nu al met glazen flesjes gebeurt”, legt Rob Buurman uit.

“Enkel met een statiegeldsysteem zou Vlaanderen echt kampioen recyclage worden. Hopelijk zetten deze miljardencijfers over plastic flessen Schauvliege en haar regeringspartners N-VA en Open VLD aan om te beslissen over de invoering van statiegeld op plastic flessen”, besluit Rob Buurman van Recycling Netwerk.

 

Meer info:

https://www.theguardian.com/environment/2017/jun/28/a-million-a-minute-worlds-plastic-bottle-binge-as-dangerous-as-climate-change

http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.3011849blikjes en plastic flessen

 

De bodem onder veel kunstgrasvelden raakt sterk vervuild. In waarschijnlijk tientallen gevallen zijn inmiddels de normen overschreden van het Besluit Bodemkwaliteit.
De oorzaak is het uitlogen van zink uit de vermalen autobanden die gebruikt worden als instrooirubber. Recycling Netwerk, een coalitie van milieu-organisaties, wil meer aandacht voor de kwaliteit van recycling en noemt deze recycling van autobanden “een typisch voorbeeld van foute recycling”. De milieu-inspectie is gevraagd wat zij er aan gaat doen.

Autobanden bestaan voor 20 tot 30 procent uit allerlei metalen en toeslagstoffen, waaronder ook 1 à 2% zinkoxide. Door het uitlogen van het zink in vermalen autobanden spoelt er op de kunstgrasvelden voortdurend zink naar beneden en raakt de laag onder die velden steeds meer vervuild: een milieuprobleem bovenop de mogelijke gezondheidsproblemen die al eerder werden gesignaleerd.
Voordat de eerste kunstgrasmat wordt vervangen (na 10 tot 15 jaar) kan de bodem onder de kunstgrasmat al zo sterk vervuild zijn dat de normen van het Besluit Bodemkwaliteit zijn overschreden. Wanneer het gaat om een kunstgrasveld met daaronder voldoende drainagezand én lavakorrels duurt het tientallen jaren voordat niet alleen de onderlaag, maar ook de bodem daaronder te zwaar vervuild raakt. Maar zonder onderlaag kan de bodemnorm al na 4 of 6 jaar zijn overschreden; bij een beperkte onderlaag (alleen lavakorrels) berekende men 7 of 10 jaar.

De mate van vervuiling verschilt
De ernst van de vervuiling onder kunstgrasvelden is dus afhankelijk van de gebruikte onderlaag, maar ook van veel andere factoren: Hoe lang ligt er al een kunstgrasmat? Welke vermalen autobanden zijn er gebruikt als instrooirubber (vrachtwagenbanden bevatten twee keer zoveel zink)? Hoeveel instrooirubber is er gebruikt? En hoeveel is er later nog toegevoegd?
Onderzoek ter plaatse is nodig om te kunnen bepalen onder hoeveel van de 2.000 kunstgrasvelden in Nederland er al sprake is van overschrijding van de milieunormen. En onder hoeveel kunstgrasvelden dat binnenkort dreigt te gebeuren. Recycling Netwerk acht de kans groot dat de bodem onder tientallen of zelfs honderden kunstgrasvelden nu al te veel met zink is verontreinigd.

Milieubeweging wil recycling van hoge kwaliteit
Er wordt door Recycling Netwerk al jaren gewezen op de noodzaak niet alleen te kijken naar recyclingpercentages, maar veel meer ook naar de kwaliteit van de recycling. Ook de kunststof-recyclers pleiten daarvoor. Bij de milieubeweging gaat het vooral om de milieuwinst van recycling.
De situatie rond de vermalen autobanden laat volgens hen goed zien wat de risico’s zijn en hoe het niet moet. Robbert van Duin, voorzitter van Recycling Netwerk: “Je krijgt natuurlijk geen circulaire economie door alleen maar te claimen dat er meer gerecycled moet worden en het verder maar aan de markt over te laten. Dan ontspoort de zaak en krijg je dit soort gezondheids- en milieuproblemen in plaats van de milieuwinst die we willen. Dit gedoe met kunstgrasvelden was voorkomen met een overheid die meer stuurt en regelt. Maar we zitten nu met de gebakken peren en hebben daarom de milieu-inspectie gevraagd: “Wat gaan we er aan doen?”

Recycling of verkapte afvalstort ?
De juridische hamvraag is tenslotte of het instrooirubber een aanvaardbaar recyclingproduct is, of dat het eigenlijk nog steeds moet worden gezien als een afvalstof. De milieu-inspectie is gevraagd hierover binnen twee weken een standpunt te bepalen.

Nadere toelichting over zinkvervuiling onder kunstgrasvelden

Brief van Recycling Netwerk aan ILT over bodemvervuiling onder kunstgrasvelden

 

Plastic Heroes geeft nauwelijks financiële baten en onvoldoende milieuwinst

De recycling van plastics uit huishoudelijk afval blijkt een bedroevend slecht resultaat op te leveren. Recycling Netwerk constateert dat zowel de financiële opbrengst als de winst voor het milieu zwaar tegenvalt en vraagt de Tweede Kamer te bezien hoe de recycling van plastics uit huishoudelijk afval kan worden verbeterd.

De tweede Kamercommissie I&M vergadert deze week (5 oktober) over “Circulaire Economie” en behandelt daarbij onder andere een CPB-notitie over doelstellingen voor preventie en recycling. Recycling Netwerk haakt daar op in en stelt onder meer:

“Ten onrechte wordt gesteld dat het CPB zou hebben geconcludeerd dat de wetenschappelijke literatuur weinig aanknopingspunten biedt voor beter recyclingbeleid.
Wij vragen u de staatssecretaris te verzoeken dergelijk beleidsonderzoek alsnog te laten uitvoeren. In het bijzonder zou moeten worden bezien hoe de recycling van kunststoffen uit huishoudelijk afval -sterk- kan worden verbeterd.
Wij constateren dat het PlasticHeroes-systeem bedroevend slecht functioneert, zowel uit het oogpunt van financiële kosten en baten, als uit milieu-oogpunt.
Ingezet zou moeten worden op een aanpak van plastic verpakkingsafval die, uitgaande van tenminste het huidige kostenniveau, zorgt voor een maximale reductie van broeikasgasemissies en zoveel mogelijk plastic vervangende recycling.
Tot slot verzoeken wij u te zorgen voor wettelijke regelingen met betrekking tot:
a) het treffen van concrete preventiemaatregelen t.a.v. specifieke producten,
b) het heffen van statiegeld op plastic flessen,
c) het kunnen aanspreken van individuele bedrijven op een eerlijk aandeel in het voldoen aan recyclingverplichtingen.”

De hele brief lezen?
160930-recycling-netwerk-aan-tk-commissie-im-nav-cpb-notitie

De Nederlandse milieubeweging is zeer verheugd dat statiegeld op grote plastic flessen niet mag worden afgeschaft. Het antwoord op de vraag “hoe nu verder” is zonneklaar: met betere regelgeving en ook statiegeld op kleine plastic flesjes.

Er is jarenlang gesproken over afschaffing, maar het verpakkende bedrijfsleven en de supermarktsector voldeden keer op keer niet aan afspraken over de aanpak van verpakkingen en verpakkingsafval. Vorige maand liet Recycling Netwerk al zien dat weer niet was voldaan de een cruciale afspraak over het uitbannen van PVC-verpakkingen. Voor staatssecretaris Wilma Mansveld (milieu) blijkt de maat nu vol. Recycling Netwerk, dat op dit terrein de milieubeweging vertegenwoordigt, steunt van harte haar besluit om de afschaffing van statiegeld voor onbepaalde tijd op te schorten.

In een gezamenlijke brief aan Mansveld wordt mede namens o.a. Greenpeace, Milieudefensie en de gezamenlijke Natuur- en Milieufederaties benadrukt dat het statiegeldsysteem dringend aan een update toe is. Robbert van Duin, voorzitter Recycling Netwerk zegt daarover: “Door de slepende discussie over wel of geen afschaffing van statiegeld is de ontwikkeling van het systeem zelf en de regelgeving er omheen verwaarloosd. Innovaties zoals in Duitsland en Scandinavische landen zijn nagelaten, logistieke innovaties die konden zorgen voor meer gemak voor de consument en de supermarkten zijn niet overwogen. En toen begin dit jaar het Productschap Dranken werd opgeheven is de daardoor vervallen statiegeld-verordening vervangen door een houtje-touwtje-regeling.”

Maar nog crucialer acht de milieubeweging de toename van kleine plastic flesjes, zowel in de winkelschappen als in het milieu. Robbert van Duin: “Kleine petflesjes, waarop geen statiegeld wordt geheven, zijn de afgelopen vijftien jaar steeds vaker verkocht. Inmiddels gaan er meer kleine dan grote frisdrank- en waterflessen over de toonbank. Juist die flesjes gebruikt men vaak buitenshuis en je ziet ze dan ook overal slingeren. Akelig, en een bron van dierenleed en plastic soup. En dan ben ik nog niet over de blikjes begonnen.”

In een recente studie uit Vlaanderen naar de haalbaarheid en kosten van een Vlaams statiegeldsysteem is dan ook de aanbeveling te vinden dat statiegeld het best wordt gemodelleerd naar het succesvolle Duitse of Scandinavische model, en niet het “relatief inefficiënte Nederlandse systeem”.

Robbert van Duin: “Wij hopen dat de retourname van drankverpakkingen nu snel en effectief wordt geregeld. Wij verzoeken de staatssecretaris daarom om paragraaf 6 van het Verpakkingenbesluit, een wetsartikel dat al bestaat maar ‘slapend’ is, van kracht te laten worden en zodanig in te vullen dat statiegeld op plastic flessen voor frisdrank en water adequaat wordt geborgd.”


Bijlage: brief milieubeweging aan staatssecretaris Mansveld

Een groot statiegeldsysteem voor drankverpakkingen kan volledig worden betaald met de opbrengst van de ingezamelde materialen en het niet-geïnde statiegeld. Een uitgebreide studie in opdracht van de regering van Vlaanderen wijst er op dat statiegeldsystemen voor drankverpakkingen winstgevend kunnen zijn (en dus niet ‘peperduur’ zoals de Nederlandse Tweede Kamer in 2012 werd voorgehouden).

De Vlaamse studie berekende zowel de kosten als de opbrengsten in vier van de vijf varianten op rond de 3,5 cent per verpakking. Met alleen geautomatiseerde inname (de vijfde variant) halveren de kosten en ontstaat een winst van 2 cent per verpakking. Hier bovenop komt nog een forse winst voor de samenleving door minder opruimkosten.

België kent tot nog toe alleen statiegeld op bierflesjes, maar overweegt bredere invoering van statiegeld. In het Vlaamse coalitieakkoord werd vorig jaar afgesproken dat zou worden onderzocht wat de mogelijke impacts zijn van het invoeren van statiegeld op eenmalige drankverpakkingen. Onderzoeksbureau Technum heeft nu de verkennende studie uitgevoerd.

De kosten voor inname en transport, de opbrengsten van niet-geïnde statiegelden en de vermindering van zwerfvuil blijken het belangrijkst. De totale netto kosten van de onderzochte statiegeldsystemen zijn gering: drie van de vijf scenario’s zijn zelfs winstgevend. Het huidige – duurdere – Nederlandse systeem wordt getypeerd als relatief inefficiënt.

Statiegeldsystemen kostenneutraal of winstgevend

In opdracht van de Vlaamse regering richtte de studie zich nog niet op het bepalen van het ideale statiegeldsysteem, maar op het verkrijgen van inzicht in de te verwachten impacts en de bandbreedte daarom heen. In een vijftal statiegeldscenario’s werd daarom gevarieerd in het aantal drankverpakkingen en de organisatie van de terugname. Het statiegeldsysteem omvatte alle drankverpakkingen of alleen drankverpakkingen van minder dan 0,75 liter. En het nam alle verpakkingsmaterialen retour of uitsluitend PET-plastic en blik. In alle scenario’s werd uitgegaan van 25 eurocent statiegeld en in vier van de vijf scenario’s werd uitgegaan van 15% handmatige inname.

De bruto kosten voor de vijf statiegeldscenario’s werden berekend op een bedrag tussen de 36 en 95 miljoen euro, afhankelijk van de omvang van het statiegeldsysteem. Het gaat hierbij vooral om kosten op innamelocaties (65 à 70%) en voor transport (15 à 20%).

De kosten voor de vier scenario’s met 15% handmatige inname blijken – per verpakking – weinig te verschillen: de kosten (exclusief opbrengsten) zijn berekend op een bedrag tussen de 3,3 en 3,6 cent per verpakking. In het vijfde scenario werden de bruto systeemkosten berekend op slechts 1,7 cent per verpakking; hier vindt de inname uitsluitend plaats met statiegeldmachines (in de winkels groter dan 400 m2). Het gaat hierbij om alle PET-flessen en blikjes, maar bijvoorbeeld niet om drankenkartons en glazen flessen voor wijn.

Tegenover de bruto kosten voor het statiegeldsysteem staan forse opbrengsten van niet-geïnd statiegeld en materiaalopbrengsten. In alle scenario’s werd hiervoor een bedrag berekend van 3,3 à 3,7 cent per verpakking.

Diverse gevoeligheidsanalyses laten zien dat zowel de kosten als de opbrengsten afhankelijk zijn van aannames die nader onderzoek vergen, waarbij met name de noodzaak van handmatige inname op kleine verkooplocaties, het inzamelpercentage en de hoogte van het statiegeldbedrag relevant zijn.

Nederlands statiegeldsysteem “relatief inefficiënt”

In alle scenario’s rekent de Vlaamse studie met minstens twee keer zoveel statiegeldmachines per inwoner als er thans staan in Nederland. Het is dan ook zeer opmerkelijk dat uit deze studie blijkt dat zo’n statiegeldsysteem zichzelf betaalt of zelfs winstgevend is. Toen in 2012 in de Tweede Kamer werd gesproken over mogelijke afschaffing van statiegeld typeerde staatsecretaris Atsma het statiegeldsysteem nog als ‘peperduur’.

De Nederlandse Tweede Kamer is nu zeer geïnteresseerd in de resultaten van de Vlaamse studie; vorig jaar december werd met grote meerderheid een motie aangenomen die de nieuwe staatssecretaris van milieu verzocht o.a. hierover contact op te nemen met de Vlaamse regering en het parlement op de hoogte te houden.

Eén opmerking uit de Vlaamse studie is daarom extra interessant (pag. 29): “Het lijkt aangewezen om bij de ontwikkeling van een statiegeldsysteem in Vlaanderen de inzameling naar Duits (en Scandinavisch) model vorm te geven in plaats van het relatief inefficiënte Nederlandse systeem”.

De Vlaamse impactanalyse statiegeld is te vinden op de site van de VVSG (de Vlaamse VNG): http://www.vvsg.be/Documents/P007475-51-052-01%20Definitief%20eindrapport%20impactanalyse%20SGS%20eenmalige%20drankverpakkingen.pdf